Als er één ding is dat deze MaastrichtMBA-sessie duidelijk heeft gemaakt, dan is het wel dat leiders die actief aan hun eigen gezondheid en welzijn werken, beter in staat zijn om hun teams te ondersteunen. Dr. Sonja Zaar, universitair docent Leiderschapsontwikkeling aan de School of Business and Economics van de Universiteit Maastricht, bracht haar kenmerkende combinatie van academische diepgang en menselijke betrokkenheid in de sessie in. Deelnemer Rik van Venrooij vond het bijzonder interessant. “Sonja heeft het vermogen om mensen van begin tot eind geboeid te houden.”
Vanaf het allereerste moment gonste het in de zaal. Zaar begon met een quiz over ‘feit of fabel’. Een levendige manier om te achterhalen wat de groep nu eigenlijk wist (of dacht te weten) over stress, burn-out en de gezondheid en het welzijn van leidinggevenden. Student Silvia Havasi: “Sonja was heel innemend, gedroeg zich zeer professioneel en was heel gastvrij en vriendelijk. Ik vond vooral de vele aanwijzingen aan de klas om het denken en de discussie op gang te brengen erg leuk. De quiz over feiten en mythes was een geweldige manier om iedereen bij de les te betrekken.”
Dr. Sonja Zaar is universitair docent Leiderschapsontwikkeling aan de School of Business and Economics van de Universiteit Maastricht. Op basis van haar unieke achtergrond in oosterse communicatie en cultuur en westerse bedrijfskunde brengt zij verschillende perspectieven op leiderschap, leren en ontwikkeling samen, zowel in het onderwijs als in het onderzoek. Haar onderzoek richt zich op de ontwikkeling van de identiteit van leiders, met bijzondere aandacht voor de rol van schema’s, betekenisgeving en ervaringen in dit proces. Haar onderzoeksinteresses omvatten tevens zelfregulerende processen, leiderschapscoaching en de gezondheid en het welzijn van leiders.
De sessie van Zaar maakt deel uit van de On-Campus MBA-week ‘Leidinggeven in onzekere tijden’. Een student zegt dat de sessie perfect in de module past. “Leidinggeven in onzekere tijden vereist veerkracht, zelfbewustzijn en het vermogen om onder druk te blijven presteren. Zoals Sonja duidelijk maakte: leiderschap begint bij het leiden van jezelf. De nadruk op welzijn voegde dus een belangrijke menselijke dimensie toe aan de bredere leiderschapsthema’s die gedurende de hele module aan bod kwamen.”
Zaar legde het verschil uit tussen sympathie en empathie. Sympathie betekent dat je je even in de situatie van iemand anders verplaatst; empathie betekent dat je daadwerkelijk zijn of haar zorgen op je neemt. Rik van Venrooij: “Dit was echt een eyeopener. Het dragen van andermans problemen is waar het risico op een burn-out het grootst is.” Het idee van “uitputters” en ‘energizers’ liep als een rode draad door de hele sessie. Zaars model verdeelt zelfzorg in fysieke, psychologische, relationele en spirituele domeinen, elk met zijn eigen uitputtende factoren en energiebronnen. Havasi neemt de oefening mee naar huis: „Ik ben van plan om door te gaan met mijn identiteitswerk, aangezien mijn ‘depleters’ zwaarder wegen dan mijn ‘energizers’. Ik blijf ademhalingsoefeningen doen, wandelen, voldoende slapen en de lasten van anderen niet op me nemen.”
Een terugkerend idee is dat stress op zich niet zo erg is. In de juiste dosis scherpt het de concentratie, geeft het een gevoel van zingeving en zet het je aan tot actie. Chronische, onbeheerde stress tast echter de besluitvorming en relaties aan. Een deelnemer voelde dit heel direct aan: “Het besef van de invloed van stress op de besluitvorming sprak me erg aan. Welzijn en duurzame prestaties zijn zeer relevante onderwerpen.” De groep deelde hier ook voorbeelden van, waaronder de opmerking dat een veeleisende baan met een ondersteunende, positieve bedrijfscultuur veel lichter kan aanvoelen dan een ‘gemakkelijke’ baan in een giftige werkomgeving.
Het gesprek ging ook over praktische aspecten van het stellen van grenzen: het idee om elke dag zelfs maar een kort, bewust moment voor jezelf te reserveren, en dat te beschouwen als iets waarover niet te onderhandelen valt, in plaats van het eerste dat ten prooi valt aan een drukke agenda. Havasi: “Naar mijn mening is er te weinig bekend en begrepen over het belang hiervan. De kosten van een slechte gezondheid en een gebrek aan welzijn stijgen en vragen om meer actie van leiders.”
Van Venrooij besluit met de woorden: “Leiderschap draait bijna altijd om het gedrag en de vaardigheden die nodig zijn om een goede leider voor anderen te zijn. Dit deel richtte zich op de gezondheid van de leider zelf en dat maakt het zo’n waardevolle aanvulling. Ik heb zelf een leidinggevende functie, dus ik ga mijn eigen leiderschapsstijl zeker eens onder de loep nemen vanuit de perspectieven die Sonja heeft aangereikt.”
Dit artikel geeft de inzichten en ervaringen van onze studenten weer. MBA op campus Module ‘Leidinggeven in onzekere tijden’. Onze MBA-opleiding op de campus maakt deel uit van het modulaire deeltijdprogramma MaastrichtMBA voor leidinggevenden, en daarnaast bieden we ook een Online MBA leervorm. Het programma heeft een Triple Crown accreditatie en is bedoeld voor professionals met minstens 5 jaar werkervaring.
