Digitale veerkracht wordt vaak geassocieerd met betere cyberbeveiliging, veiligere systemen en betere technologie. Maar wat gebeurt er als de dreiging niet alleen technisch van aard is, als geopolitieke spanningen zakelijke beslissingen beïnvloeden of als de mensen die verantwoordelijk zijn voor het crisisbeheer juist de zwakste schakel blijken te zijn? Tijdens de MaastrichtMBA Summer Conference hebben de deelnemers onderzocht waarom digitale veerkracht net zozeer te maken heeft met mensen en leiderschap als met technologie.
Tijdens de MaastrichtMBA Summer Conference kwamen bedrijfsleiders, academici en professionals uit verschillende sectoren bijeen om de uitdagingen van leiderschap in een steeds digitalere wereld te verkennen. Tijdens drie dagen vol keynote-presentaties, discussies en interactieve sessies kwam één boodschap duidelijk naar voren: veerkracht is niet iets wat organisaties alleen met technologie kunnen bereiken. Het vereist ook een gezond beoordelingsvermogen, verantwoordelijk leiderschap en het vermogen om met onzekerheid om te gaan.
Het programma begon met een realistische kijk op het digitale dreigingslandschap, gevolgd door een panelgesprek met deskundigen over cyberbeveiliging in verschillende sectoren. Deelnemers waren onder meer Guerrino Mazzarolo, portefeuillebeheerder ICT & cybercapaciteiten bij de NAVO, en Adam Sandenholt, Chief Information Security Officer bij ING, brachten praktijkgerichte invalshoeken in de discussie.
Een interactieve simulatie daagde de deelnemers uit om na te denken over hoe organisaties reageren wanneer cyberrisico’s uitgroeien tot operationele crises. De nadruk lag niet alleen op het opsporen van kwetsbaarheden, maar ook op het nemen van beslissingen onder druk.
Voor Ralf Pastleitner, wiens werk zich bevindt op het snijvlak van Europese strategie en bedrijfsmarkten, was deze koppeling tussen beleid en praktijk een van de meest waardevolle lessen van de conferentie. “Mijn belangrijkste conclusie is dat digitale veerkracht in wezen een uitdaging op het gebied van beleid en bestuur is, en niet (alleen) een softwareprobleem,” stelt hij vast.
Digitaal beleid kan al snel verworden tot een formaliteit, legt hij uit. Maar om echt veerkrachtig te zijn, moeten organisaties hun geopolitieke strategie afstemmen op de operationele realiteit en een evenwicht vinden tussen innovatie en strategische voorzichtigheid. Die uitdaging reikt verder dan cyberbeveiliging. Nu organisaties steeds vaker gebruikmaken van kunstmatige intelligentie, moeten leidinggevenden het potentieel ervan afwegen tegen kwesties als verantwoordelijkheid, risico’s en verantwoorde implementatie.
Tijdens de conferentie werd zowel ingegaan op de mogelijkheden van AI als op de vragen die de snelle invoering ervan oproept. Stephan Hartgers-Rus, CEO van Xomnia, sprak over AI op de werkvloer, terwijl een panel met Tara Miranović, Mihaela Popescu en Michael Prijs heeft gekeken naar toepassingen van digitale transformatie die een positieve impact hebben.
Tijdens de discussies werd ook de aanname ter discussie gesteld dat technologische vooruitgang het werkleven automatisch gemakkelijker zal maken. Pastleitner was verbaasd over het optimisme van sommige sprekers, die zich een toekomst voorstelden waarin AI een groot deel van ons werk overneemt, waardoor mensen nieuwe manieren moeten vinden om hun tijd door te brengen. “Ik ben er nog niet van overtuigd…”, zegt hij. Zijn opmerking weerspiegelt een bredere vraag voor leiders: hoe kunnen organisaties innovatie omarmen zonder de praktische, ethische en menselijke implicaties ervan uit het oog te verliezen?
Die vraag kwam duidelijk naar voren tijdens de keynote van Prof. dr. Maja Brkan, rechter en advocaat-generaal bij het Gerecht van de Europese Unie en hoogleraar digitalisering en EU-recht. In haar toespraak, getiteld „De rol van de mens in een digitale samenleving”, ging zij in op menselijk toezicht, AI-systemen waarvan de beslissingen moeilijk te verklaren zijn, en de juridische en ethische verantwoordelijkheden die bij de mens blijven berusten.
Voor Pastleitner was de keynote een bijzonder hoogtepunt. Daarin werd een verband gelegd tussen de Europese regelgeving en de praktijk van de invoering van AI en de verantwoordingsplicht van leidinggevenden. Naarmate de technologie complexer wordt, zo stelt hij, neemt de behoefte aan verantwoord menselijk oordeel alleen maar toe.
Een ander opvallend kenmerk van de conferentie was de prominente rol die geopolitiek en defensie speelden, naast commerciële AI en cyberveiligheid. Bijdragen van de NAVO en Michiel Borgers, directeur van het Commando Gezamenlijke Informatievoorziening bij het Nederlandse Ministerie van Defensie, benadrukte het nauwe verband tussen bedrijfsveerkracht en nationale en Europese digitale soevereiniteit.
Voor organisaties zijn kwesties op het gebied van digitale infrastructuur, technologische afhankelijkheden en beveiliging niet langer louter operationele aandachtspunten. Ze zijn in toenemende mate van invloed op strategische keuzes.
Pastleitner vat de conferentie samen in drie woorden: soevereiniteit, wrijving en mensgerichtheid. Soevereiniteit heeft betrekking op controle en autonomie in een verbonden wereld; wrijving verwijst naar de geopolitieke, regelgevende en menselijke spanningen rondom de digitale transformatie; en mensgerichtheid benadrukt het belang van leiderschap en ethiek.
Deze thema’s zetten hem ook aan het denken over de wendbaarheid van bedrijven. Hij besefte dat governance niet moet worden gezien als een rem op innovatie, maar als het kader dat snelle innovatie veilig maakt.
Het is een waardevolle verandering van perspectief: effectief bestuur kan organisaties in staat stellen om met meer vertrouwen vooruit te gaan, in plaats van alleen maar te beperken wat ze kunnen doen.
De inzichten kwamen niet alleen van de sprekers. Een belangrijk onderdeel van de MaastrichtMBA Summer Conference is de mogelijkheid om ideeën uit te wisselen met professionals die andere ervaringen hebben dan jijzelf.
Voor Pastleitner vormden de gesprekken met leiders op het gebied van cyberbeveiliging, portefeuillebeheerders op defensiegebied en oprichters van start-ups een welkome afwisseling ten opzichte van de vertrouwde beleidsdebatten in Brussel. “In Brussel raak je al snel verstrikt in een beleidsbubbel waarin iedereen dezelfde regelgevingstaal spreekt”, zegt hij.
Gesprekken met mensen die rechtstreeks met technologie en risico’s te maken hebben, hebben ertoe bijgedragen dat Europese beleidsdebatten werden gekoppeld aan de praktijk in verschillende sectoren. Juist deze diversiteit aan perspectieven maakt de uitwisseling zo waardevol: deelnemers kunnen hun aannames ter discussie stellen, leren van andere sectoren en ontdekken hoe kwesties die op het eerste gezicht ver van hen af staan, toch van invloed zijn op hun eigen organisaties.
De conferentie combineert dit intensieve leertraject met mogelijkheden om weer contact te leggen en relaties op te bouwen. Informele borrels op de campus en het conferentiediner in Ipanema bieden de gelegenheid om gesprekken voort te zetten buiten het formele programma om.
Pastleitner omschrijft de sfeer als “een intellectuele snelkookpan gecombineerd met een collegiale retraite”. Aangezien hij tussen 2015 en 2017 al aan de MaastrichtMBA had gestudeerd, waardeerde hij ook de kans om weer contact te leggen met de gemeenschap.
Tijdens de Breakfast Booster op vrijdagochtend kwam het belang van menselijk gedrag opnieuw in beeld. Professor Philip Vergauwen legde een verband tussen de wetten van Cipolla over menselijke domheid en digitale veerkracht, en gebruikte daarbij humor om te onderzoeken hoe irrationeel gedrag risico’s kan vergroten en de aanpak van crises kan ondermijnen.
De sessie was een indrukwekkende herinnering aan het feit dat zelfs de meest geavanceerde technologie slecht beoordelingsvermogen niet kan uitsluiten. De organisatiecultuur, communicatie en besluitvorming blijven essentieel voor het opbouwen van veerkracht.
Tijdens de afsluitende reflecties van de conferentie hebben de deelnemers nagedacht over hoe ze hun inzichten in de praktijk kunnen brengen. Een onderwerp dat daarbij steeds meer de aandacht trok, was het potentieel van agentische AI, met inbegrip van de toepassingen ervan op gebieden zoals openbare aangelegenheden en overheidszaken.
Dit sluit aan bij de bredere boodschap van het evenement: digitale veerkracht wordt niet alleen bereikt door sterkere technologische verdedigingsmechanismen op te zetten, maar ook door binnen organisaties en hun leidinggevende teams een scherper beoordelingsvermogen, ethische verantwoordelijkheid en strategisch aanpassingsvermogen te bevorderen.
Voor professionals die een toekomstige MaastrichtMBA Summer Conference overwegen, ligt de meerwaarde in de kans om verder te kijken dan hun eigen vakgebied, van gedachten te wisselen met mensen uit verschillende sectoren en na te denken over de uitdagingen waarmee hun organisaties te maken hebben. Ralf ziet vooral relevantie voor mensen die werkzaam zijn in public affairs, het recht en bedrijfsstrategie, waar technologie, regelgeving en het bedrijfsleven elkaar steeds vaker kruisen: “Het dwingt je om je theoretische strategie los te laten en dompelt je onder in de operationele, technologische en geopolitieke realiteiten die bepalend zijn voor de toekomst van de veerkracht van het Europese bedrijfsleven.”
Uiteindelijk biedt de conferentie meer dan alleen inzichten in opkomende digitale trends. Ze creëert ruimte om aannames ter discussie te stellen, nieuwe contacten te leggen en met een bredere blik weer aan het werk te gaan. Want in een steeds digitalere wereld draait veerkracht niet alleen om de technologie die organisaties ontwikkelen. Het gaat om het leiderschap dat ze cultiveren.
Dit artikel gaat over een publicatie over het alumni-evenement van de MBA Summer Conference, dat afgelopen juli 2026 plaatsvond. MaastrichtMBA is een deeltijdse Executive MBA-opleiding, bedoeld voor werkende professionals. De opleiding is Triple Crown-geaccrediteerd door AACSB, EQUIS en AMBA.
